Trekking

W górach bezpieczeństwo to podstawa trekkingu. Na co uważać jesienią i zimą na szlaku?

Marta Krzeptowska, 25.10.2016

Odpowiedni ubiór jest podstawą bezpieczeństwa w górach

fot.: www.shutterstock.com

Odpowiedni ubiór jest podstawą bezpieczeństwa w górach
Na górskich szlakach zimą jest cicho i pięknie, ale bywa też niebezpiecznie. Trzeba być świadomym zagrożenia, na wędrówkę ruszać z odpowiednim sprzętem i wiedzą. Tak aby nie tylko zdobyć szczyt, ale także bezpiecznie z niego zejść. Znacie zasady bezpieczeństwa w górach jesienią i zimą?

Choć umiejętności bezpiecznego poruszania się po górach powinien mieć każdy turysta wychodzący na trekking, szczególnie istotne są one późną jesienią i zimą. Zwłaszcza zimą istnieje wiele niebezpieczeństw specyficznych dla tej pory roku. Należą do nich między innymi: zagrożenia lawinowe, odmrożenia, wychłodzenia, poślizgnięcia i zaginięcia.

NA TEMAT:

Zasady bezpieczeństwa w górach

  • 1. Odpowiednie planowanie wycieczki. Trzeba pamiętać o tym, że w zimie dzień jest krótszy i bywają znaczne różnice temperatury.
  • 2. Wybór trasy odpowiednio do naszych możliwości i kondycji. Ważne, by unikać samotnych wypraw i zawsze zostawiać wiadomość o celu wycieczki oraz godzinę planowanego powrotu. Konieczna jest także analiza warunków lawinowych – nachylenie, wystawa stoku, stopień zagrożenia lawinowego, historia pogody oraz prognozy.
  • 3. Umiejętny dobór sprzętu pod kątem warunków. Najważnieszy jest odpowiedni ubiór oraz buty w góry. W ekwipunku turysty zimowego powinny znaleźć się także: zestaw lawinowy (detektor, łopatka, sonda), raki, czekan, latarka (czołówka), apteczka + folia NRC, okulary z filtrem UV, zapasowe rękawiczki, prowiant i picie. Samo posiadanie (nawet dobrego) wyposażenia w plecaku, nie wystarczy jednak do tego, by bezpiecznie czuć się w górach. Aby szybko odnaleźć zasypaną w lawinie osobę, konieczna jest praktyka. Bardzo ważne jest także, by każdy z grupy, która ruszyła w góry, posiadał wszystkie elementy zestawu lawinowego.
  • 4. Przygotowanie się do sytuacji krytycznych. W pierwszych minutach po wypadku szanse na uratowanie zasypanych są największe, a sprawne posługiwanie się zestawem lawinowym daje możliwość działania, zanim przybędzie pomoc. W sytuacji krytycznej w górach bardzo ważna jest pomoc koleżeńska, umiejętność skutecznego współdziałania w zespole. Warto pamiętać, że samotne wędrówki po górach zimą są szczególnie niebezpieczne.

Kurs lawinowy

Kursy lawinowe, które od kilku lat cieszą się rosnącą popularnością wśród turystów, dedykowane są tym, którzy w najbezpieczniejszy z istniejących sposobów chcą korzystać z uroków zimy, mówi Marcin Józefowicz, ratownik-instruktor TOPR, szef szkoleń lawinowych odbywających się w Tatrach zimą, dokładniej w Dolinie Pięciu Stawów Polskich.

Na kursach lawinowych zajęcia odbywają się w dwóch głównych blokach tematycznych. Pierwszy dotyczy umiejętności poruszania się po górach w zimie. Świadomość, jak unikać lawin, daje największe szanse na bezpieczną i udaną wycieczkę.

Instruktorzy TOPR starają się wyposażyć kursantów w wiedzę, która umożliwi im podejmowanie samodzielnych, trafnych decyzji dotyczących wyjścia w góry. Uczestnicy uczą się m.in. umiejętności rozpoznawania rodzajów pokrywy śnieżnej oraz wyboru najbezpieczniejszej drogi w terenie zagrożonym lawinami, tłumaczy Marcin.

Najbardziej optymistyczny scenariusz górskiej wyprawy zimowej zakłada, że turysta właściwie oceni warunki, uniknie niebezpieczeństwa lawinowego i pełen wrażeń wróci do schroniska. Niestety nie zawsze tak się dzieje, dlatego trzeba też wiedzieć, jak zachować się w trakcie i po zejściu lawiny. Praktykę tę najlepiej zdobyć pod okiem instruktora.

Ćwiczenia prowadzone na polu lawinowym dają wiedzę praktyczną. Kursant może sam sprawdzić i porównać sposoby poszukiwania zasypanych osób z detektorem lawinowym i bez niego. Zmierzy się też z presją czasu podczas odkopywania pozorowanych zasypań ze średniej głębokości 1,2 m. Podczas ćwiczeń stawia się również przed kursantami zadania związane z kierowaniem grupą, oceną ryzyka i trudnym wyborem: kogo ratować najpierw, kto ma większe szanse na przeżycie? Oczywiście nikt nie może wyręczyć ratowników, ale umiejętności wymienione powyżej zapewnią każdemu turyście elementarne poczucie bezpieczeństwa w górach. Tylko pomoc koleżeńska, odpowiednie działania zespołu, który pozostał na powierzchni lawiny, w połączeniu z działaniami zorganizowanych służb ratowniczych dają – proporcjonalnie do zagrożenia – duże szanse na przeżycie, wylicza instruktor TOPR.

W górach bezpieczniej na skitourach

Wyposażeni w niezbędną wiedzę i odpowiedni sprzęt możemy pokusić się o podjęcie wyzwań, jakie przed nami stawia zima. Pokonywanie górskich tras na coraz bardziej popularnych skitourach lub rakietach śnieżnych to aktywność możliwa tylko o tej porze roku.

Chodzenie na skitourach jest w zasadzie najbezpieczniejszym i najszybszym sposobem poruszania się w warunkach zimowych w górach. Pamiętać trzeba jednak o zasadach towarzyszących wyborowi trasy narciarskiej. Nie zapomnijmy o omijaniu formacji wklęsłych i pól śnieżnych. Weźmy pod uwagę nawisy i różnice w pokrywie w zależności od wystawy stoku oraz odpowiedni wybór nastromienia stoku do warunków lawinowych panujących lokalnie. Bardzo istotny jest również sposób poruszania się w zespole. Właściwe przerwy odciążą pokrywę śnieżną, mogą także zmniejszyć liczbę ofiar porwanych przez lawinę, tłumaczy Marcin.

Pasjonatom narciarstwa wysokogórskiego dedykowane są specjalne kursy zawierające elementy bezpieczeństwa lawinowego w tej dyscyplinie. Pamiętajmy o tym, że bardzo rzadko dochodzi do wypadku lawinowego w momencie, gdy ekipa się tego spodziewa. Zwykle jest to kompletne zaskoczenie. Dlatego bardzo ważne jest, aby przed wyjściem w góry dokonać trafnej oceny swoich umiejętności oraz warunków i zagrożeń. Planowanie wyprawy najlepiej rozpocząć jeszcze przed wyjazdem w wybrany rejon.

Analizie zgromadzonych informacji na temat warunków atmosferycznych i stopnia zagrożenia lawinowego powinna towarzyszyć ocena umiejętności i możliwości zespołu, sprawdzenie sprzętu oraz analiza terenu. Te same kwestie należy przeanalizować na miejscu przed planowaną wyprawą, a także kontrolować sytuację przez całą wycieczkę. Turystyka zimowa jest wymagająca zarówno na poziomie przygotowań, jak i jej uprawiania, warto jednak podjąć wyzwanie, jakie przed nami stawia, i w pełni cieszyć się urokami tej, dla wielu najpiękniejszej, pory roku.

Siedem odsłon Malty
Wyprawa tygodnia Siedem odsłon Malty

Niewiele jest takich państw na świecie, które pomimo niewielkiej powierzchni jaką zajmują, mogą zaoferować całe mnóstwo atrakcji nawet najbardziej wymagającemu podróżnikowi. Malta kusi bogactwem kulturowym, urokliwą architekturą i błękitnymi lagunami.

Żaden utwór zamieszczony w serwisie nie może być powielany i rozpowszechniany lub dalej rozpowszechniany w jakikolwiek sposób (w tym także elektroniczny lub mechaniczny) na jakimkolwiek polu eksploatacji w jakiejkolwiek formie, włącznie z umieszczaniem w Internecie - bez pisemnej zgody ZPR Media S.A.. Jakiekolwiek użycie lub wykorzystanie utworów w całości lub w części z naruszeniem prawa tzn. bez zgody ZPR Media S.A. jest zabronione pod groźbą kary i może być ścigane prawnie.