Wasze wyprawy

Bałtyk: Pomorze Środkowe - Od Łeby po Mielno

Ponad dwieście kilometrów plaż i wydm, urocze miasteczka i unikalny folklor sprawiają, że jest to chyba najatrakcyjniejszy odcinek polskiego Wybrzeża.

Środkowa część polskiego Wybrzeża rozciąga się mniej więcej od Łeby do Mielna. Słynie z uroczych portów rybackich, szerokich plaż pełnych białego piasku, przybrzeżnych jezior, wysokich wydm, rozległych lasów i ciekawych miast. Jest to najbardziej słoneczny odcinek polskiego Wybrzeża.

Nadmorskim szlakiem
Proponujemy odwiedzenie największych atrakcji Pomorza Środkowego. Można to zrobić podczas wypadu weekendowego, można również w czasie wakacji. Zaczynamy: w Łebie, potem do Słowińskiego Parku Narodowego, dalej przez Ustkę (100 km), Słupsk (120 km), Swołowo - stolicę "krainy w kratę" (135 km), Jarosławiec (150 km) i Darłowo (175 km). Docieramy do Mielna koło Koszalina (225 km). Poznajcie te miejsca bliżej. Zapraszamy!

Pomorze Środkowe - Łeba
Łeba jest w sezonie popularnym kąpieliskiem. Jej walorem jest łagodniejszy niż gdzie indziej klimat, który zawdzięcza lasom i jeziorom otaczającym miasto z trzech stron.
To wakacyjna stolica Wybrzeża - prężnie rozwijające się centrum turystyki oferuje wiele atrakcji: od rejsów statkami przez loty paralotnią, kitesurfing, po wycieczki rowerowe po okolicy. Jest przy tym najładniejszym portem w tej części Wybrzeża, choć zabytków ma niewiele.

Dziś Łeba ma cztery tysiące mieszkańców, ale w sezonie przez miasto przewija się ponad sto tysięcy wczasowiczów i turystów. Na głównej ulicy tworzą się wówczas korki! Symbolem Łeby jest stojący tuż przy plaży stylizowany zameczek. Wybudowany przed stu laty pełnił funkcję domu zdrojowego. Obecnie znajduje się w nim luksusowy hotel "Neptun", z doskonałą restauracją. Warto wybrać się tu zwłaszcza wieczorem, żeby przy kawie i lodach oglądać malowniczy zachód słońca.

W kościele parafialnym znajduje się obraz Matki Bożej, patronki rybaków, namalowany przez Maksa Pechsteina, który odkrył Łebę jako miejsce plenerów malarskich i przyjeżdżał tu z przyjaciółmi, berlińskimi modernistami, m.in. Wassilym Kandinskym i Paulem Klee. Jego twórczość nie podobała się hitlerowcom, osiadł więc w Łebie z żoną Kaszubką i mieszkał tu do 1945 roku.

Do Łeby przyjeżdża się także dla okolicznych atrakcji - ruchomych wydm w Słowińskim Parku Narodowym, wyrzutni rakiet w Rąbce, skansenu w Klukach, zamku w Nowęcinie nad jeziorem Sarbsko i latarni morskiej na przylądku Stilo.

Pomorze Środkowe - Słowiński Park Narodowy
Powstał w 1967 roku, by chronić największe pola ruchomych wydm w Europie, tereny lęgowe ptaków oraz jeziora Łebsko, Gardno, Dołgie Wielkie i Małe. Kilkudziesięciometrowej wysokości góry piasku robią niesamowite wrażenie. Ścisłej ochronie podlega połowa parku. Jego cechą jest ogromna różnorodność zespołów roślinnych: ponad 50 gatunków roślin chronionych, w tym mikołajek nadmorski i malina moroszka, kilka gatunków widłaków, storczyków i rosiczek.

Ze względu na wyjątkowe walory przyrodnicze Słowiński Park Narodowy uznany został w 1977 roku przez UNESCO za światowy rezerwat biosfery. Do parku najlepiej dojechać wypożyczonym przy parkingu rowerem (z parkingu do wydm jest jeszcze 5 km). Największą atrakcją nie przyrodniczą parku jest skansen słowiński w legendarnej rybackiej wsi Kluki, przez wieki izolowanej przez otaczające ją bagna. Żyli tu niegdyś Słowińcy - spokrewnieni z Kaszubami rdzenni mieszkańcy tych ziem. Przez wieki lud ten opierał się germanizacji. W Klukach achowały się tradycje i język słowiński oraz charakterystyczne buownictwo.

Po wojnie we wsi było jeszcze kilka słowińskich rodzin, ostatni Słowińcy wyjechali do Niemiec w latach 60. Obecnie w skansenie znajduje się 20 szachulcowych budynków krytych trzciną, wyposażonych w oryginalne meble i narzędzia używane przez słowińskich rybaków. Największe zainteresowanie turystów budzą klumpy, czyli buty dla koni chodzących po podmokłych terenach. Od wiosny do jesieni w skansenie organizowane są imprezy etnograficzne, jak Czarne Wesele (wydobywanie torfu i biesiadowanie po pracy) oraz Dni z Muzyką i Chlebem, podczas których odbywa się m.in. pieczenie chleba w tradycyjnym piecu.

Pomorze Środkowe - Ustka

Miasteczko położone u ujścia rzeki Słupi do morza było niegdyś ważnym portem, oknem Słupska na świat. Dziś Ustka jest miłym, typowym morskim kurortem wakacyjnym z niewielkim portem rybackim, pełnym kolorowych kutrów, stateczków turystycznych i jachtów. Od 1988 roku Ustka ma też status uzdrowiska, w którym leczy się choroby serca, dróg oddechowych i reumatyzm. Wielbicieli lokalnych smaków ucieszą liczne bary i smażalnie przy promenadzie, w których można w sezonie zjeść pyszną, świeżą, smażoną rybę.

Nieopodal portu znajduje się niewielka neogotycka latarnia z 1871 roku, z której balkonu przy ładnej pogodzie można podziwiać panoramę portu, miasteczka i okolicy. W centrum zachowała się bardzo ładna, pełna uroczych zaułków dzielnica willowa ze starymi, stylowymi pensjonatami i willami z przełomu XIX i XX wieku. Każdy budynek ma fantazyjne werandy, balkony, wykusze i wieżyczki. Na szczególną uwagę zasługuje wybudowany w 1890 roku oryginalny eklektyczny pałacyk (zwany pałacykiem Göringa) z wysoką wieżą i tarasem widokowym. Ocalały fragment dawnej Ustki z parterowymi domkami rybackimi można jeszcze zobaczyć przy ulicy Beniowskiego.

Warto wybrać się na wycieczkę rowerową do odległego o 19 km Swołowa - stolicy "krainy w kratę" - oraz "szlakiem zwiniętych torów", wytyczonym na starych nasypach kolejowych z Przewłoki przez Wytowno, Objazdę (ze znajdującym się tam pięknym kościołem w kratę), Bałamątki do Rowów, najładniej bodaj położonego nadmorskiego letniska w okolicy.

Pomorze Środkowe - Słupsk
Stare pomorskie miasto, zdobyte przez Bolesława Chrobrego w 1015 roku, jest dziś ładnym, zadbanym miejscem usytuowanym malowniczo nad rzeką Słupią. Choć Stare Miasto zostało w dużej mierze zniszczone w 1945 roku przez czerwonoarmistów, którzy po zdobyciu miasta zabawiali się podpalaniem budynków, zachowało się tu wiele secesyjnych kamienic i willi.

Cennym zabytkiem jest wzniesiony w XIII wieku zamek książąt pomorskich, w którym obecnie mieści się Muzeum Pomorza Środkowego z interesującą wystawą "Skarby Książąt Pomorskich" oraz unikalnymi cynowymi sarkofagami księżnej Anny de Croy i jej syna Ernesta Bogusława. W muzeum znajduje się także największa kolekcja (blisko 250) portretów pastelowych autorstwa Stanisława Ignacego Witkiewicza. Warto zobaczyć położony nieopodal podominikański kościół zamkowy św. Jacka z płytami nagrobnymi Gryfitów.

W należącym do zamku spichlerzu znajduje się stylowa herbaciarnia, w której można zrobić sobie przerwę w zwiedzaniu i spróbować którejś z kilkudziesięciu rodzajów herbat z całego świata. W mieście zachowały się też fragmenty starych murów miejskich z bramami Nową i Młyńską oraz XV-wieczną Basztą Czarownic, w której więziono kobiety oskarżone o uprawianie czarnej magii ostatnia słupska czarownica została stracona w 1701 roku).

W Słupsku urodził się wynalazca pocztówki Henryk von Stephan, dyrektor poczty pruskiej. Poświęconą mu tablicę zobaczyć możemy w budynku Poczty Głównej. W jej pobliżu stoi odbudowany po zniszczeniach wojennych największy kościół Słupska, gotycka bazylika Najświętszej Marii Panny z krzywą wieżą dzwonnicy. Warto też zwiedzić piękny neogotycki ratusz z 1886 roku, stojący przy Nowym Rynku, wieczorami efektownie iluminowany.

Na południe od miasta zaczyna się park krajobrazowy doliny Słupi, chroniący polodowcową rzeźbę terenu - moreny, ozy, kemy, pola sandrów, liczne jeziora rynnowe, oczka polodowcowe - oraz rośliny i zwierzęta, zwłaszcza ptaki: kanie, błotniaki, orliki, gągoły i puchacze. Słupia jest ciekawym szlakiem kajakowym.

Pomorze Środkowe - Kraina w kratę
Tak nazywa się region rozciągający się między Łebą a Darłowem, charakteryzujący się szachulcową zabudową. Nazwa ta wzięła się od ścian budynków, skonstruowanych z pomalowanych na ciemno belek, oddzielonych od siebie białymi polami, to tzw. mur pruski. Stolicą "krainy w kratę" jest Swołowo, jedna z najstarszych wsi na Pomorzu. W 1240 roku gdański książę Świętopełk II nadał Swołowo (Zvelow) obok pięciu innych osad zakonowi joannitów. Wieś zachowała swój średniowieczny układ urbanistyczny.

Po obu stronach biegnącej po owalu brukowanej drogi usytuowanych jest piętnaście gospodarstw, z których każde tworzy zamknięty czworobok. W środku owalu znajduje się kościół i staw. Na dziedziniec wjeżdża się przez okazałą bramę, na wprost której znajduje się budynek mieszkalny; po bokach stoją stodoły i stajnie. We wsi jest około stu zabytkowych obiektów, z których większość ma ponad 150 lat. Zachowały się także dwie kuźnie, budynek mleczarni i szkoły. Gotycki kościół z cegły wzniesiony został około roku 1400 na solidnych fundamentach z głazów narzutowych. Swołowo uznane zostało za zabytek europejskiego dziedzictwa kulturowego.

Odnowiono je za europejskie fundusze i dziś wieś wygląda wspaniale. Można zatrzymać się w jednym z tutejszych licznych gospodarstw agroturystycznych. Szachulcowe zabudowania podziwiać można także w wielu okolicznych wsiach. Szczególnie warto odwiedzić miejscowość Zaleskie, w której obok starych chałup w kratę stoi zabytkowy, XVIII-wieczny dwór i niewielki kościółek z bogatym barokowym wyposażeniem. W pobliskim Duninowie na uwagę zasługują grobowce von Frankensteinów usytuowane przy zabytkowym, średniowiecznym kościele. Jednym z najładniejszych zabytków w kratę jest niewielki kościółek z początku XVII wieku we wsi Objazda koło Rowów. Inne budowle z pruskiego muru można zobaczyć w pobliskich Klukach.

Pomorze Środkowe - Darłowo

Miasto z bogatą historią - było ważnym portem już w 1271 roku, a w XIV wieku należało do Hanzy Książę Bogusław V wzniósł tu gotycki zamek, który jest obecnie największą atrakcją miasta. Godny uwagi jest średniowieczny układ Starego Miasta oraz okazała gotycka bazylika Matki Bożej Fatimskiej. Zamek książąt pomorskich w Darłowie ma bogatą historię. Dziś znajduje się w nim muzeum regionalne z boatymi zbiorami orientalnymi, meblami i galeria portretów. Warto odwiedzić odległe o 3 km Darłówko, letniskową dzielnicę Darłowa. Jego największą atrakcją jest unikalny rozsuwany most oraz laarnia morska.

Książę Pirat: Eryk I (1382-1459) był synem księcia Warcisława VII i dzięki koneksjom rodzinnym (był wnkiem króla Danii Waldemara IV) został kolejno królem Danii jako Eryk VII, Szwcji jako Eryk XIII i Norwegii jako Eryk III. Ten wszechstronnie wykształcony władca do historii przeszedł jednak jako awanturnik i pirat. Korsarstwem zajął się po tym, jak został zdetronizowany i osiadł na zamku Wisborg na bałtyckiej wyspie. Nazywano go Ostatnim Wikingiem Bałtyku. Pod koniec życia osiadł na zamku w Darłowie, skąd przez dziesięć lat władał Księstwem Słupskim, nie rezygnując zresztą z korsarstwa.

Według legendy na zamku w Darłowie jest ukryty skarb Eryka. W darłowskiej warowni znajduje się dziś muzeum regionalne z bogatą kolekcją sztuki pomorskiej, zwłaszcza rzeźby i zabytków sztuki sakralnej eksponowanej w kaplicy, a także barokowych mebli, militariów. W bocznym skrzydle wystawiane są eksponaty związane z morską historią miasta. O związkach z morzem przypomina też kamienny pomnik rybaka przed ratuszem.

Pomorze Środkowe - Jarosławiec
Dziś jest spokojnym nadmorskim letniskiem, które jeszcze w końcu XIX wieku było cichą, rybacką wioską. Zachwyca położeniem przy malowniczej plaży i stromym klifie. Idąc w kierunku jeziora Wicko, napotkamy porośnięte lasem wydmy i piękne, niemal zupełnie dzikie plaże. W okolicy znajdował się niegdyś duży poligon wojskowy, który ograniczał turystyczne zagospodarowanie okolicy. Zapewne dzięki temu można tu do dziś znaleźć ciszę i spokój, nawet w sezonie.

Atutem Jarosławca oprócz pięknych plaż oraz wydm porośniętych oryginalną roślinnością jest latarnia morska z 1839 roku, na którą można wejść, aby podziwiać rozległą panoramę okolicy, morza i pobliskich jezior - Wicko i Kopań. We wsi Łącko nad jeziorem Wicko miał według legendy spędzić swe dzieciństwo książę Bogusław X, późniejszy władca Pomorza Zachodniego, pozostawiony tam przez matkę, która chciała się go pozbyć, gdyż przeszkadzał jej w romansach. We wsi zachował się piękny gotycki kościół z cegły i kamienia, otoczony przez wiekowe lipy. Z Jarosławca można wybrać się na rowerze do Ustki i z powrotem "szlakiem poligonowym" o długości 54 km.

Pomorze Środkowe - Mielno
Stara, XIII-wieczna wieś, była portem Koszalina w czasach, gdy dzisiejsze jezioro Jamno było morską zatoką. Później osada rybacka stała się modną miejscowością letniskową, która już w latach 40. XIX wieku miała połączenie z Koszalinem dyliżansem, omnibusem, a później tramwajem (tzw. kolej plażowa). Dziś jest to gwarna w sezonie miejscowość wypoczynkowa, z wybudowaną na wydmach promenadą.

Żaden utwór zamieszczony w serwisie nie może być powielany i rozpowszechniany lub dalej rozpowszechniany w jakikolwiek sposób (w tym także elektroniczny lub mechaniczny) na jakimkolwiek polu eksploatacji w jakiejkolwiek formie, włącznie z umieszczaniem w Internecie - bez pisemnej zgody TIME S.A. Jakiekolwiek użycie lub wykorzystanie utworów w całości lub w części z naruszeniem prawa tzn. bez zgody TIME S.A. jest zabronione pod groźbą kary i może być ścigane prawnie.