Wasze wyprawy

Polska: Pomorze Środkowe

Kutry na plaży w Jarosławcu.

fot.: Rafał Ostrowski

Kutry na plaży w Jarosławcu.
Czyste morze, szerokie plaże, powietrze nasycone jodem, małe smażalnie serwujące świeże ryby. Ten fragment Wybrzeża należy do najmniej zurbanizowanych części Pomorza.

Łeba
Nadmorska stolica Wybrzeża Środkowego. Co prawda w sezonie przeżywa najazd turystów, ale ma klimat i wiele uroku. Jak na centrum wakacyjnego wypoczynku przystało, miasto oferuje mnóstwo atrakcji dla wczasowiczów: wesołe miasteczko, dyskoteki, niezliczone bary, sklepy z pamiątkami, morskie wycieczki, wypady na ryby, ścieżki rowerowe.
Zabytków w Łebie zostało niewiele - starą jej część zniszczyło morze i ruchome piaski, które w latach 1558-1570 zmusiły mieszkańców do przeniesienia osady w obecne miejsce - ale zachowało się sporo rybackich domków, skwery i zaułki.
Najcenniejszym obiektem jest XVII-wieczny kościół NMP, najbardziej znanym - hotel "Neptun". Malowniczy stuletni zameczek pozostał jedynym obiektem hotelowym położonym bezpośrednio przy plaży. Przy lampce wina i doskonałym tiramisu można spędzić miły wieczór restauracji, delektując się widokiem morza. Plaża jest zresztą w tym miejscu wyjątkowo ładna, szeroka, starannie odbudowywana przez pompy wyciągające piasek z dna morza.
www.leba.pl

Słowiński PN
Największe w Europie skupisko ruchomych wydm jest główną atrakcją Wybrzeża Środkowego. Nad piaskami góruje wysoka na 42 m wydma o nazwie Łącka Góra, z której roztacza się widok na morze z jednej i jezioro Łebsko z drugiej strony. Dotarcie do niej jest już częścią przygody, gdyż transport jest nietypowy. Wyrusza się z Łeby do parkingu w Rąbce lubianą przez dzieci Kolejką Bajkową. Z Rąbki do wydm jest jeszcze 5 km przez Słowiński Park Narodowy. Można pokonać je meleksem albo wypożyczonym na parkingu rowerem. W parku, prócz wydm, ochroną objęte są rzadkie gatunki ptaków oraz rośliny, w tym kilka gatunków rosiczek. Niestety, wszystkie znajdują się poza szlakami, w miejscach niedostępnych dla turystów. Pozostaje więc opisana wyżej trasa, sturlanie się z Łąckiej Góry i spacer plażą.

Drugą największą atrakcją parku jest Muzeum Wsi Słowińskiej w Klukach. Zobaczymy w nim umeblowane szachulcowe chałupy i zabudowania gospodarcze, przedmioty codziennego użytku, narzędzia pracy do uprawy i obróbki lnu, budownictwa, rybołówstwa i wydobywania torfu. To ostatnie zajęcie wykonywane było przez kilka dni w roku przez niemal wszystkich mieszkańców wsi i łączyło się zawsze z biesiadą. Czarne Wesele, bo tak nazywano zabawę, weszło do kalendarza imprez organizowanych dla turystów. Na koniec tym wszystkim, którzy gotowi są odbyć dłuższy spacer pod górę, polecam trzy punkty widokowe w pobliżu słowińskiego parku: latarnię morską w Czołpinie, latarnię Stilo oraz punkt widokowy na wzgórzu Rowokół niedaleko Smołdzina.
www.slowinskipn.pl

Ustka
Kurort od lat rywalizujący z Łebą o miano stolicy Wybrzeża Środkowego. Może się pochwalić ładną promenadą, malowniczym portem, pięknymi i dobrze wyposażonymi plażami (przebieralnie, prysznice, wiklinowe kosze, toalety, nowoczesny sprzęt ratowniczy, udogodnienia dla niepełnosprawnych) oraz czystym morzem. Miasto nie ma jednak - w przeciwieństwie do Łeby - charakteru typowego letniska. Zachowało wiele ze śladów dawnej świetności - przed wojną Ustka była ważnym portem handlowym. Dziś ma on naczenie wyłącznie turystyczne. Można wypłynąć w kilkudziesięciominutowy rejs pirackim galeonem albo w dłuższy - promem na Bornholm. W pobliżu malowniczego portu zachowała się dzielnica willowa z pensjonatami z XIX i XX wieku o fantazyjnej architekturze.

Najsławniejszy jest pałacyk Göringa z wieżyczką i tarasem widokowym. Ruszając poza miasto na rowerze, warto odwiezić odległe o 19 km Swołowo, stolicę "krainy w kratę", a także wypuścić się "szlakiem zwiniętych torów" do Rowów. Po powrocie nagrodą za wytrwałość może być wizyta w restauracji "7 Niebo" w hotelu "Rejs", uznawanej za jedną z najlepszych w Polsce.
www.ustka.pl

Słupsk
Położone nad wartkim nurtem Słupi miasto mimo zniszczeń wojennych zdołało zachować charakter. Najbardziej znanym obiektem jest gotycki Zamek Książąt Pomorskich zbudowany przez Bogusława X w 1507 roku. Obecnie mieści Muzeum Pomorza Środkowego z największą na świecie kolekcją (233) dzieł S.I. Witkiewicza reprezentujących wszystkie okresy twórczości Witkacego. Wystawę wzbogacają sentencje pióra artysty. Do moich ulubionych należy jedna z nich, celnie opisująca stosunek portrecisty do portretowanego: "Dziś albo jutro, na bordo papierze, muszę się uporać z twą mordą, frajerze".

W Młynie Zamkowym położonym naprzeciwko zamku obejrzeć można ekspozycję etnograficzną lub kupić wyroby z bursztynu w Galerii Bursztynowej. Po wizycie w zamku należy odwiedzić kościoły - podominikański św. Jacka oraz Mariacki z XV wieku, Nową Bramę, Ratusz (z punktem widokowym na wieży) i Basztę Czarownic, w której w XVII stuleciu więziono kobiety oskarżone o czary (ostatnią spalono na stosie w 1701 roku). W surowości wyroków wsławiła się księżna Anna de Croy zwana Gryficką, której Słupsk zawdzięcza między innymi zachowane do dziś malownicze kamienice nieopodal parku Sienkiewicza.

Doskonała herbaciarnia funkcjonuje w zabytkowym Spichlerzu Richtera niedaleko zamku, a obiad można zjeść w legendarnej karczmie słupskiej "Pod Kluką". Znawcy twierdzą, że choć kuchnia nie jest tak dobra jak dawniej, warto skosztować regionalnych specjałów, do których niewątpliwie należy zupa orzechowa. www.slupsk.pl

Kaina w kratę
Wiejskie chałupy, kościoły i budynki gospodarcze z kraciastym wzorem są charakterystycznymi elementami krajobrazu wielu wsi na odcinku między Łebą a Darłowem. Podobne budynki odnaleźć można niemal na całym Pomorzu, jednak największe ich skupisko znajduje się we wsi Swołowo niedaleko Słupska, nazwanej stolicą "krainy w kratę". Należy ona do najstarszych na Pomorzu i jest zabytkiem europejskiego dziedzictwa kulturowego. Znajduje się w niej ponad 100 zabudowań, których wiek przekracza 150 lat. Tajemnica kraciastego wzoru leży w szkieletowej konstrukcji ścian (przestrzenie między belkami szkieletu wypełnione są bieloną gliną). Inna nazwa to mur pruski.
www.krainawkrate.republika.pl

Darłowo
Miasto królewskie", tak o nim mówią dumni mieszkańcy Darłowa. Mieszkał w nim Eryk I (1382-1459) - władca Dani, Szwecji i Norwegii, słynny pirat i awanturnik. Mieszkańcom Darłowa to nie przeszkadza, gdyż, jak twierdzą, był naprawdę wybitnym piratem - zwano go Ostatnim Wikingiem Bałtyku. Podobno wywiózł wielki skarb z Gotlandii i ukrył na Zamku Książąt Pomorskich w Darłowie. Choć nam pewnie nie uda się go odnaleźć, możemy zwiedzić ciekawą galerię portretów książęcych i efektowne meble, w tym słynne szafy gdańskie. Sarkofag Eryka I znajduje się w kościele Maiackim przy rynku.

Po zwiedzaniu starówki trzeba koniecznie wybrać się do portowego Darłówka, szczycącego się jedynym w Polsce rozsuwanym mostem i... na niższą na Wybrzeżu latarnią morską. Mieszkańcy nie chwalą się nią zbytnio, za to zachęcają do wstąpienia na rybkę do restauracji "Atol".

Jarosławiec
Niewielka wieś rybacka zimą liczy zaledwie 300 mieszkańców, latem - 20 tysięcy. Największą atrakcją oprócz czystej plaży jest latarnia morska z 1838 roku, najstarsza do dziś funkcjonująca na Wybrzeżu. Zbudowana została z konieczności, gdyż ta część wybrzeża była wysunięta w morze i śmiertelnie niebezpieczna dla statków zabłąkanych podczas sztormów. utry rybackie wyciągane na brzeg nigdzie nie wyglądają tak malowniczo. Wizyta w przystani jest doskonałą okazją do skosztowania świeżej ryby. www.jaroslawiec.wybrzeze.com.pl

Mielno
Letnisko z rozległą, piaszczystą plażą, nadmorską promenadą i. 150-letnią tradycją. Mimo długiej historii Mielna nie ma w nim wiele do zwiedzania. Spacer po zabytkowej dzielnicy willowej trwa najwyżej 30 minut, a wyprawa do położonego na skraju miejscowości kościoła z XV wieku (przebudowany w XIX) - kolejne 30. Warto natomiast usiąść w kawiarni na nadmorskiej promenadzie, wybrać się nad jezioro Jamno, gdzie rozlokowane są przystanie żeglarskie, przejechać do pobliskiego Unieścia, aby obejrzeć urokliwą przystań rybacką, a także zwiedzić latarnię morską w Gąskach. Wieczorem zapraszają dyskoteki. Mielno od kilku lat należy do najbardziej rozrywkowych miejscowości na polskim wybrzeżu.
www.mielno.pl

Kołobrzeg
Jod, kąpiele solankowe, borowiny, mikroklimat - Kołobrzeg to największe uzdrowisko na polskim Wybrzeżu. Leczy się w nim choroby układu krążenia, dróg oddechowych, przemiany materii i cukrzycy.

Jest to też 50-tysięczne miasto portowe o długiej i burzliwej historii. Tu 18 marca 1945 roku po krwawych walkach odbyły się uroczyste zaślubiny Polski z morzem. Wydarzenie upamiętnia pomnik znajdujący się w parku przy plaży. Nieco dalej na wschód leży Fort Wilczy, w którym w latach 1968-1996 odbywał się słynny Festiwal Piosenki Żołnierskiej. Miłośnicy militariów nie będą zawiedzeni wizytą w bogatym w zbiory Muzeum Oręża Polskiego. Eksponatem muzealnym jest też stojący w porcie okręt ORP "Fala". Wizyta w porcie i latarni morskiej jest dobrą okazją do spróbowania ryby w znajdującej się tuż obok niezłej restauracji "U Rewińskiego". Najważniejszym zabytkiem miasta jest bazylika Mariacka z XV wieku. Łatwo odnajdziemy tu również ratusz i kilka starych kamienic.

4 km od centrum, w Kołobrzeskim Lesie, rośnie 1000-letni dąb, najstarszy w Polsce. W Budzistowie natomiast znajduje się niewielka kapliczka św. Jana Chrzciciela z 1222 roku - najstarszy zabytek sakralny na Pomorzu. Tylko kilkanaście kilometrów dzieli Kołobrzeg od Ustronia Morskiego, jednej z najpopularniejszych miejscowości letniskowych w tej części Wybrzeża.

W Dobrzycy można zwiedzić piękne ogrody dendrologiczne Hortulus. Z Kołobrzegu można popłynąć katamaranem na jednodniową wycieczkę na Bornholm (konieczny paszport, koszt: od 150 do 250 zł).
www.kolobrzeg.pl
www.hortulus.com.pl

Żaden utwór zamieszczony w serwisie nie może być powielany i rozpowszechniany lub dalej rozpowszechniany w jakikolwiek sposób (w tym także elektroniczny lub mechaniczny) na jakimkolwiek polu eksploatacji w jakiejkolwiek formie, włącznie z umieszczaniem w Internecie - bez pisemnej zgody TIME S.A. Jakiekolwiek użycie lub wykorzystanie utworów w całości lub w części z naruszeniem prawa tzn. bez zgody TIME S.A. jest zabronione pod groźbą kary i może być ścigane prawnie.