Wasze wyprawy

Skalna świątynia Germanów

Extersteine - fragment

fot.: janusz

Extersteine - fragment
W zamierzchłych wiekach wykusze skalne były wykorzystywane do celów rytualnych. Niektóre teorie zakładają, że tarasy podszczytowe mogły być prehistorycznym obserwatorium astronomicznym.

Skalna świątynia Germanów

Grupa trzynastu formacji skalnych z twardego piaskowca, zaczynająca się z pojedynczej opoki ukrytej w lesie i ciągnąca się do 47,7 metrowej wysokości iglicy na polanie nad jeziorem Wiembecketeichs, rozlewiskiem strumienia Egge, to Externsteine.

Planowałem tam pojechać od wielu lat. Wreszcie się udało.

Externsteine to skały w Lesie Teutoburskim w pobliżu Detmold w Północnej Nadrenii Westfalii, w Kraju Lippe. W zamierzchłych wiekach były wykorzystywane do celów rytualnych. Niektóre teorie zakładają, że mogły być prehistorycznym obserwatorium astronomicznym.

Na szczycie najwyższej wieżycy w niszach znajdują się dobrze zachowane pozostałości „ołtarzy ”, być może pradawne sanktuarium, być może obserwatorium... albo jedno i drugie.

Można przyjąć, że od zamierzchłych czasów Externsteine przyciągały uwagę ludzi. Narzędzia kamienne, skalne klingi i platformy wykute na skałach potwierdzają, że już przed 10 tysiącami lat ten twór geologiczny był znany ówczesnym plemionom.

Natomiast sztuczne groty i reliefy pochodzą z XII wieku. Obecnie przypuszcza się, że we wczesnym średniowieczu stworzono tu imitację uświęconych miejsc w Jerozolimie, by umożliwić wiernym zastępcze miejsce pielgrzymek.

Pierwsze zachowane, pisane źródła jednoznacznie wspominające Externsteine pochodzą sprzed 500 laty. Już wówczas przyjmowano różnorakie teorie o przeznaczeniu i rodowodzie wykuszy, otworów skalnych, „ołtarzy”, dzieł stworzonych przez człowieka. Najczęściej przypuszczano, że to pradawne obserwatorium astronomiczne albo miejsce kultu germańskich przodków. Naziści próbowali propagandowo wykorzystać dzieła wyrzeźbione w skałach jako dowód na wysoką kulturę Germanów w prehistorii. Nic z tego. Wykopaliska potwierdzają zainteresowanie kultowe miejscem dopiero we wczesnym średniowieczu. Czy faktycznie dopiero przed tysiącem lat, czy jednak wcześniej korzystano w celach kultowych lub innych z tego miejsca ? Ani potwierdzić, ani wykluczyć się nie da. Na pewno wiadomo, że Externsteine znane były Celtom. Okoliczne parowy, drogi wyrzeźbione koleinami pojazdów też nie dają się jednoznacznie umiejscowić w historii.

Zatem albo przodkowie germańscy opanowali dla swoich, a nam nieznanych celów tak charakterystyczne skałki a chrześcijanie przejęli dzieło i rozbudowali, albo dopiero od 10- 11 wieku tworzono tu leśne pustelnie, albo miejsce pielgrzymek chrześcijan. Jednakże pielgrzymowanie też nie jest udokumentowane w źródłach pisanych. Relief u podnóża jednej turni, z wyglądu współczesny, pochodzi z XII wieku. Wykuty „obraz” zdjęcia z krzyża uważany jest za najistotniejsze duże skalne dzieło plastyczne czasów romańskich w północno zachodnich Niemczech.

Natomiast zachowane jest świadectwo (Abdinghofer Urkunde), w którym zapisano, że Klasztor Paderborn zakupił grupę kilkunastu skał nad wodą w roku 1093. Z Horn Bad Meinberg w krainie Lippe do Paderborn raptem 20 kilometrów. Mogło więc chodzić o omawianą formację. Czy mnisi z Paderborn kuli w skałach? I w jakim celu? Czy wąskie, pokryte reliefem stoły były ołtarzykami czy podstawami pod przyrządy astronomów?

Dziś trzynaście skał jest niepodważalną atrakcją turystyczną krainy Lippe, przyciągającą podróżników z bliska i z daleka. I po niemiecku zagospodarowaną. Ostatnie 400 metrów przed naturalną ciekawostką geologiczną i historyczną znajduje się duży parking i rozległa łąka pod namioty. Dalej do skał prowadzi wyłączona z ruchu kołowego piesza droga. Z boku schronisko, restauracja, kioski z pamiątkami i nawet automat wybijający pamiątkowe medale.

 
Janusz J. Plewniak

Dojazd:

Do Horn-Bad Meinberg albo Detmold w Północnej Nadrenii Wesfalii najprościej samochodem, ale także bezproblemowo z okolicznych miast Blomberg, Lemgo, Bielefeld czy nawet Padeborn komunikacją autobusową. Do samych skał trzeba dojść pieszo, lekkim tempem około kilkunastu minut.

- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

Więcej informacji nie tylko topograficznych (angielski) tutaj:

https://www.externsteine-info.de/wp-content/uploads/sites/5/2017/09/externsteine_broschur_2017_englisch.pdf

Bilety:

Dorośli 3,00 Euro, dzieci do lat 14 -1,00 Euro.

Czasy otwarcia dla wejść na skały:

01.04 do 29.10 – od 10:00 do 18:00

30.10 do 05.11 – od 10:00 do 16:00

 

Płaskorzeźba z XI / XII wieku
Płaskorzeźba z XI / XII wieku
Najwyższe skały udostępniono turystycznie schodkami, wykuszami i klamrami.
Najwyższe skały udostępniono turystycznie schodkami, wykuszami i klamrami.
Wejcie do skałek
Wejcie do skałek

Żaden utwór zamieszczony w serwisie nie może być powielany i rozpowszechniany lub dalej rozpowszechniany w jakikolwiek sposób (w tym także elektroniczny lub mechaniczny) na jakimkolwiek polu eksploatacji w jakiejkolwiek formie, włącznie z umieszczaniem w Internecie - bez pisemnej zgody TIME S.A. Jakiekolwiek użycie lub wykorzystanie utworów w całości lub w części z naruszeniem prawa tzn. bez zgody TIME S.A. jest zabronione pod groźbą kary i może być ścigane prawnie.