Świat

Zmiana czasu. Dlaczego przestawiamy zegarki?

Agnieszka Morawska, 28.03.2020

Zegar astronomiczny w Pradze

fot.: www.shutterstock.com

Zegar astronomiczny w Pradze
Zmiana czasu z zimowego na letni i z letniego na zimowy funkcjonuje od lat. Stosuje ją prawie 70 krajów świata. To, kiedy przestawiamy zegarki, jest jednym z najczęściej zadawanych pytań w marcu i październiku. Kto i dlaczego wprowadził zmianę czasu?

Zamiana czasu. Kiedy przestawiamy zegarki?

W Polsce obowiązują dwa czasy: środkowoeuropejski oraz środkowoeuropejski letni. Potocznie mówimy o nich: zimowy i letni. Wskazówki zegarków przestawiamy dwa razy w roku - w ostatnią niedzielę marca oraz ostatnią niedzielę października. W październiku wskazówki są cofane o jedną godzinę, dzięki temu zyskujemy dodatkową godzinę snu. W marcu wskazówki przesuwamy godzinę do przodu - czyli śpimy krócej. Zmieniając czas na letni przestawiamy zegarki z 2:00 na 3:00. Wracając do czasu zimowego z 3:00 na 2:00.

NA TEMAT:

Zmiana czasu. Skąd się wzięła?

Pomysł zmiany czasu wziął się z oszczędności. Jako pierwszy wspomniał o tym Benjamin Franklin. Jeden z ojców-założycieli Stanów Zjednoczonych, w 1784 roku zauważył, że gdyby ludzie kładli się wcześniej spać, nie musieliby wieczorami pracować przy świecach. Nie brał jednak tego pomysłu poważnie. Na serio do zmiany czasu podszedł Brytyjczyk William Willett w broszurce „Waste of Daylight”, wydanej w 1907 r. Nie przekonał jednak rządu Wielkiej Brytanii do swojego pomysłu. Bezskutecznie o zmianę czasu wnioskował nowozelandzki entomolog - George Vernon Hudson. W 1895 roku przedstawił Towarzystwu Filozoficznemu w Wellington plan dwukrotnej zmiany czasu w ciągu roku - dwie godziny do tyłu w październiku i dwie godziny do przodu w marcu. Pionierami zmiany czasu są Niemcy i Austria. Kraje wprowadziły ją formalnie podczas I wojny światowej w 1916 roku. Wszystkie zegary zostały przestawione 30 kwietnia o jedną godzinę do przodu. Miało to zminimalizować zużycie sztucznego oświetlenia na rzecz paliwa potrzebnego do prowadzania działań wojennych. Kilka tygodni później na taki sam krok zdecydowały się inne kraje m.in. Wielka Brytania, i Francja. Po I wojnie większość państw z niej zrezygnowała. Zmiana czasu wróciła podczas II wojny światowej.

Deszczowy pokój, w którym nie zmokniesz i obsypywanie gości cukierkami. OGARNIAM PODRÓŻE: Szardż

Od kiedy obowiązuje zmiana czasu w Polsce?

W Polsce pierwszy raz zmiana czasu została wprowadzona między I a II wojną, w 1919 roku. Później wracała kilka razy podczas okupacji hitlerowskiej oraz: od 1946 do 1949, od 1957 do 1964 i od 1977 roku do teraz. Na czas zimowy początkowo przechodziliśmy w ostatnią niedzielę września. Tak było do 1995 roku. Wtedy też dni przestawiania zegarów były ogłaszane w Monitorze Polskim. W 2020 roku czas z zimowego na letni zmieniamy z soboty na niedzielę z 28 na 29 marca. Do czasu zimowego wracamy z 31 października na 1 listopada.

Zmiana czasu na świecie

Zmiany czasu w Europie nie stosują jedynie Islandia, Rosja oraz Białoruś. Zegarków nie przestawiają m.in. mieszkańcy Chin, Japonii, Indii oraz Wysp Dziewiczych. Letni i zmowy czas funkcjonuje w Syrii, Maroko, Libii, Namibii, Brazylii, Chile, Paragwaju i Urugwaju. W USA decyzja zależy od władz konkretnych stanów. Ustawa o polityce energetycznej z 2005 roku pozwala każdemu z nich na zrezygnowanie z wprowadzania czasu letniego.

Zmiana czasu na letni. Ostatnia w 2020?

Parlament Europejski chciał zlikwidować zmianę czasu. Wielu liczyło, że nadchodząca w 2020 będzie ostatnia. Jednak z bieżących ustaleń wynika, że zegarki przestawimy jeszcze cztery razy. Kraje członkowskie Unii Europejskiej na podjęcie decyzji, czy wybierają czas letni czy zimowy mają do końca 2021 roku. W Polsce za likwidacją zmiany czasu zagłosowało 78 proc. ankietowanych. 

***

Kwietniowe "Podróże" bez wychodzenia z domu. Kupicie je w formie e-wydania! W specjalnej cenie tutaj.

PODRÓŻE/04/2020

Polub nas na Facebooku!

Żaden utwór zamieszczony w serwisie nie może być powielany i rozpowszechniany lub dalej rozpowszechniany w jakikolwiek sposób (w tym także elektroniczny lub mechaniczny) na jakimkolwiek polu eksploatacji w jakiejkolwiek formie, włącznie z umieszczaniem w Internecie - bez pisemnej zgody TIME S.A. Jakiekolwiek użycie lub wykorzystanie utworów w całości lub w części z naruszeniem prawa tzn. bez zgody TIME S.A. jest zabronione pod groźbą kary i może być ścigane prawnie.